Rivets Technique PART 1

RIVETS TECHNIQUE Part 1.  Stressed Skin Effectfor model aircraft


Στα παλιά καλούπια των κιτ υπήρχαν πολλά προβλήματα στην γράμμωση που δεν ήταν χαραγμένη, άλλα ανάγλυφη. Με τα χρονιά οι εταιρείες μοντελισμού, βρήκαν τρόπο να βελτιώσουν τις γραμμωσεις και να τις απεικονίσουν  αρκετά σωστά στα κιτ τους.
 Όμως το δαιμόνιο μυαλό κάποιων, πιο έμπειρων μοντελιστών,  από την ανάγκη για την τελειότητα στην λεπτομέρεια, δημιουργησε καινούργια εργαλεία και τεχνικές.
Μία από αυτές είναι η τεχνική του "stressed skin" ή στα Ελληνικά "τσαλακωμένη λαμαρίνα"  -χωρίς να είναι ακριβής η μετάφραση.




   Όλα τα αεροπλάνα έχουν έναν δομικό σκελετό, που επάνω του ντύνεται με φύλα αλουμινίου η εξωτερική επικάλυψη, η οποία στερεώνεται με ειδικά πριτσίνια, σε πάνελ. Αξίζει να κάνουμε μια αναφορά για το πως είναι η δομή , ώστε να είναι κατανοητό, το πως ασκούνται  οι δυνάμεις στον σκελετό των αεροσκαφών και πως αυτό, θα μπορέσουμε να το μεταφέρουμε σωστά σε ένα μοντέλο.
Πιθανότατα έχετε ήδη την ευκαιρία να δείτε μοντέλα που δείχνουν την εφαρμογή της τεχνικής  "stressed skin". Είναι ένα πολύ ενδιαφέρον εφέ που προσθέτει πολύ ρεαλισμό στο μοντέλο σας, καθώς το φαινόμενο αυτό,  παρουσιάζεται σε κάποιο βαθμό σε οποιοδήποτε αεροσκάφος. Υπάρχουν δύο ή τρεις παραλλαγές των μεθόδων για την προσομοίωση του stressed skin, αλλά πριν μπω  στο θέμα, επιτρέψτε μου να ξεκινήσω λέγοντας ότι υπάρχει κάτι λάθος στην εμφάνιση, σε όλα τα κιτ της αγοράς !
Το φαινόμενο της τσαλακωμένης λαμαρίνας ,είναι πολύ πιο έντονο στα παλιά αεροπλάνα και κύριως στα μεγάλα μεταγωγικά και βομβαρδιστικά.




  Τα νεότερα αεροπλάνα, το παρουσιάζουν σε πολύ μικρότερο βαθμό.
Η βελτίωση της δομικής σχεδίασης και η καλύτερη ποιότητα  των κραμάτων  των μετάλλων που διαθέτουν, έχει επιμηκύνει την διάρκεια ζωής  των σύγχρονων αεροσκαφών. Για αυτό και το τσαλάκωμα δεν το συναντούμε εύκολα σε αεροσκάφη που κατασκευάστηκαν μετά τη δεκαετία του ’80 έως και σήμερα.
 Για να καταλάβουμε τι είναι το stressed skin, ας αρχίσουμε μιλώντας  για κάποιες λεπτομέρειες στην δομική σχεδίαση. Όπως γνωρίζετε, οποιαδήποτε δομή αεροσκάφους είναι ουσιαστικά ένας σκελετός που καλύπτεται από εξωτερική επικάλυψη (σχεδόν όπως τα μοντέλα ξύλου balsa). Τα τμήματα του σκελετού είναι γενικά ράβδοι, νευρώσεις και χορδές. Αυτά τα δομικά στοιχεία παρέχουν δύναμη ενάντια σε κάμψη και εφαπτόμενα  φορτία, αλλά σχεδόν καμία αντίσταση στη διάτρηση. Εάν κάποιος θα χρησιμοποιήσει μόνο ράβδους και νευρώσεις και εξακολουθούσε να στοχεύει σε διατρητικές δυνάμεις, το βάρος που θα προέκυπτε στη σχεδίαση θα ήταν απαγορευτικό . Εκεί τα πάνελ  μπαίνουν  στο παιχνίδι ελαφρύνοντας το συνολικό βάρος των αεροπλάνων


  Τα πάνελ  δεν είναι μόνο ένα λεπτό μεταλλικό φύλλο που τοποθετείται κατά μήκος των πλευρών και των χορδών. Πρέπει να είναι προτεταμένο - ή τουλάχιστον να είναι καλά στερεωμένο στη θέση του-, πράγμα που σημαίνει ότι οι τρύπες των πριτσινιών  υπολογίζονται να ανοίγονται  κατά μήκος γραμμών ελαφρώς μικρότερων από τις αντίστοιχες κατά μήκος των χορδών και των νευρώσεων. Ως αποτέλεσμα, τα πάνελ πρέπει να είναι τεντωμένα για να ταιριάζουν στην  θέση τους.




   Στα σημεία αυτά θα δείτε ότι  τα πάνελ μιας πτέρυγας ή μιας ατράκτου, είναι τεντωμένα , ακριβώς όπως μια χορδή  κιθάρας . Το αποτέλεσμα είναι μια πολύ ισχυρότερη κατασκευή από αυτή που θα αποκτούσαμε εάν τα πάνελ δεν ήταν τεντωμένα καλά. 
Η στρέβλωση λοιπόν, είναι ορατή σε αυτά τα σημεία, στο μέσο περίπου κάθε τοποθετημένου πάνελ.  Να πούμε εδώ ότι το φαινόμενο της στρέβλωσης δεν απαντάται σε όλα τα πάνελ, η σε όλην την επιφάνεια του αεροσκάφους. Θα παρατηρήσετε ότι για παράδειγμα, τα χείλη των φτερών δεν εμφανίζουν αυτή την παραμόρφωση,  αλλά μόνο οι μεγάλες επιφάνειες στα σημεία επικάλυψης του σκελετού.
Είναι πιο εύκολο να κατανοήσουμε τα σημεία που ασκούνται  οι δυνάμεις και οι στρεβλώσεις .Εκεί ακριβώς  πρέπει να επικεντρωθεί η προσοχή  μας, ώστε να έχουμε ένα ρεαλιστικό αποτέλεσμα. Παρατηρήστε τα φτερά του B-17 της φωτογραφίας.
  



   Σε αυτό το σημείο είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι η πτέρυγα (ή οποιοδήποτε άλλο δομικό τμήμα) στηρίξεις τον δυνάμεων (Κατά την απογείωση,η κατά την προσγειώσεις ) Προκαλείτε κάμψη  τον φτερών ,είναι ένα παράδειγμα δυνάμεων που δρουν στη δομή του φτερού.
Τα φορτία ανύψωσης τείνουν να κάμπτουν την πτέρυγα προς τα πάνω. Αυτό προκαλεί συμπίεση των άνω πλαισίων της πτέρυγας και έλξη στα κάτω πλαίσια . Δεδομένου ότι η αντοχή στην συμπίεση του αλουμινένιου καλύμματος (πάνελ) είναι ελάχιστη, μπορεί να λυγίσει προς τα έξω, κάνοντας μια φούσκα στην περιοχή μέσα σε κάθε γράμμωση  (Και ξανά λέω ότι, αυτό δεν συν βαίνει  κατ 'ανάγκη σε όλα τα αεροπλάνα )
    Άλλο ένα σημείο παρατήρησης ,είναι η άτρακτος στα παλιά μαχητικά. Για παράδειγμα αυτά  που επιχειρούσαν από αεροπλανοφόρα. Λόγο τον βίαιων προσεγγίσεων και τον αναπηδήσεων.
Έτεινε  η άτρακτος ,να λειτουργεί σαν ένα κάθετο ελατήριο .Με αποτέλεσμα ,να βλέπουμε  μια παραμόρφωση .Σαν φυσαρμόνικα στην άτρακτο ,όπως είναι ορατή και στην φωτογραφία του F4u-1D
Υπάρχουν περίπτωσης που το φαινόμενο είναι ποιο έντονο ,όπως στο F6F της εικόνας

  





   Επειδή  υπάρχει διαφορετική δομή σε κάθε σκελετό, από αεροπλάνο σε αεροπλάνο, βλέπουμε ότι τα ελαφρύτερα σε βάρος αεροσκάφη (π.χ.  Kawasaki Ki61) λόγω μικρότερου  και ελαφρότερου σκελετού, παρουσιάζουν έντονα το φαινόμενο της στρέβλωσης.  Για διαφορετικό λόγο, και τα πολύ βάρια αεροπλάνα έχουν πολύ πιο έντονη  παραμόρφωση.




 Το B-25 παρότι είναι σχεδόν καινούργιο στην φωτογραφία, παρουσιάζει ορατή στρέβλωση κατά μήκος της ατράκτου, λόγω  του βάρους του. Κοιτάξτε όμως και κάντε την  σύγκριση  με το B-17 που έχει άλλη δομή στην σχεδίαση του σκελετού του και διαφορετικά πιρτσινια για τις  ενώσεις, από το B-25.



   Όπως ανέφερα και στην αρχή. Το φερόμενο της στρέβλωσης τον πάνελ είναι το αποτέλεσμα τον δυνάμεων που ασκούνται σε όλον τον σκελετό.  Τόσο  στα παλιά όσο και στα σύγχρονα ιπτάμενα μέσα.
Όπως βλέπουμε και το  Sikorsky UH-60A Black Hawk σε όλο το μήκος της ατράκτου του.
Όσο  και στο F-4E Phantom II .Είναι λιγότερα έντονο άλλα υπαρχή 
.





 Α)Αυτό που θα σας πρότεινα, είναι να έχετε  μια ποικιλία από φωτογραφίες του αεροπλάνου που θέλετε  να φτάξετε.
Β) Ένα σχέδιο του σκελετού, ώστε να έχετε  μια καλή εικόνα της δομής του.
Γ) Ένα σχέδιο τριών όψεων με πιρτσινια για να είμαστε ακριβείς. Θα επωφεληθείτε από τα σχέδια καλής ποιότητας, των αεροσκαφών . 
Αυτά τα σχέδια θα σας βοηθούν να μάθετε πού βρίσκονται  οι γραμμές των πριτσινιών,  πέρα από τις γραμμές των πάνελ. Υπάρχουν αρκετές επιλογές  (Kagero, Koku-fan, Model Art, Σχεδία  με ακρίβεια όπως αυτό του F6F-) και μπορείτε να τα αναζητήσετε στο  ίντερνετ.




   GIANNIS MITZAS